Endeks Nedir?

Endeksler, bir borsada seçilen hisselerin fiyat performansını ölçer.

Hisse senedi endekslerinin avantajları nelerdir ve bu endekslere nasıl yatırım yapılır?

Endeksler, bir borsadaki en büyük hisselerin ortalama değerlerini takip ettiğinden, ekonomik sektörlerin ya da endüstrilerin performanslarının ne derece iyi olduğunu gösterirler. Hisse performansı bu değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilebilir. Unutmayın ki, endeks yatırım yapılabilen bir varlık değildir. Bunun yanında, endeksin değerini takip eden türev finansal araçlarla yatırım yapmam mümkündür. Bunlar arasında vadeli işlemler, opsiyonlu işlemler ve fonlar yer almaktadır. Bu kavramları daha iyi anlayabilmek için endeksin temel özelliklerini tanımlamak önemlidir.

Bir endekste hangi hisseler yer alır ve bu ortalama nasıl ölçülür?

Endeksleri elde etmek için iki yöntem bulunmaktadır: Hisselerin seçimi ve ortalamanın belirlenmesi. Bir endeksi oluşturan spesifik hisseler, hisse değeri ya da şirketin piyasa değeri (market cap) gibi çeşitli faktörler dikkate alınarak seçilebilir. Ayrıca uzmanlardan oluşan bir komite de kendi tercihlerine göre bir endekste hangi hisselerin bulunması gerektiğine karar verebilir. Hisseler seçildikten sonra endeksin değerini belirlemek göreceli olarak daha kolay bir süreçtir. Bu işlem basit ya da ağırlıklı ortalama ile yapılabilir. Şimdi çeşitli endekslere bir göz atalım.

Fark Kontratı Endekslerine Yatırım Yapabilirsiniz 

DAX 30 Endeksi

DAX 30, Frankfurt Borsasında (FSE) en iyi performans gösteren ilk 30 şirketin değerini ölçen değer ağırlıklı bir endekstir. Sahibi, Deutsche Börse AG olarak bilinen ve halka açık bir şirkettir. DAX 30 endeksi, Alman borsasının en büyük ve likiditesi en yüksek 30 şirketinin performansını takip eder. Bunlar, halka açık bir biçimde listelenmiş olan şirketlerin toplam piyasa değerinin yaklaşık olarak %80’ini oluştururlar. DAX ilk olarak 1 Temmuz 1988 tarihinde çıkmış ve 1163 endeks seviyesinden işleme başlamıştır.

Dow Jones Endüstriyel Ortalaması (DJIA)

Dünyadaki tüm endeksler arasında Dow Jones Endüstriyel Ortalaması (DJIA) kadar ünlü olan yoktur. Dow Jones Ulaştırma Ortalaması’nın ardından ikinci sırada gelir. Charles Bergstresser, Edward Jones ve Charles Dow adlı finans meraklısı üç gazeteci tarafından yaratılmıştır. Daha sonraları Jones ve Dow bu endeks içinde hangi şirketlerin olacağına karar vermiştir. İlk ortalama 1885 yılında yayınlanmıştır. Günümüzde Dow Jones Endüstriyel Ortalaması’nda hangi şirketlerin bulunacağına bir grup uzman karar vermektedir.

Şu anda ortalamada bulunan 30 büyük hissede 0,45798 sabit bölen hesaplayıcısı kullanılmaktadır. Daha sonra bu, diğer şirketlere ve hisse bölünmelerine göre ayarlanmaktadır. 1896 yılında başlangıçta DJIA’da 12 endüstri hissesi bulunuyordu. Hisseler, Intercontinental Exchange/Euronext’in sahibi olduğu NYSE’de ve İsveçli Wallenberg ailesinin sahibi olduğu NASDAQ’ta listeli şirketler arasından seçilmektedir. Dow Jones’ta bulunan hisseler sadece ağır endüstri alanında değil, geniş bir yelpazede yer almaktadır. Günümüzde Dow Jones, S&P Global, News Corp ve CME Group’un ortak bir teşebbüsü olan S&P Dow Jones Indices tarafından işletilmektedir. Halihazırda sahibi, McGraw-Hill Publishing şirketidir.

S&P 500 Endeksi

Bu borsa endeksi, ABD borsasında halka açık olarak listelenmiş olan yaklaşık 500 şirketi takip etmektedir. Bu şirketler ekonominin 11 sektöründe faaliyet göstermekte, ekonominin ve ABD borsa piyasasının genel durumunu temsil etmektedirler. Halka açık, değer ağırlıklı bu endeks, piyasa değeri ile halkın elinde bulunan hisse senetlerinin sayısını kullanarak her bir hissenin değerini ölçer. Bunlara şirket içi hisseler ve devletin elinde bulunanlar dahil değildir. 

Uzmanlardan oluşan bir komite 500 şirket hissesini, sektör, endüstri, borsadaki önemi, yatırım tasarruf hakkı, likidite ve kârlılık faktörlerini dikkate alardak seçer. S&P – bir kredi derecelendirme kuruluşu – endeksi yayınlar. Şu anki sahibi S&P Dow Jones Indices’dir. S&P 500 Endeksi’nde yer alan her şirkete belirli bir ağırlık tanımlanmıştır. Bu ağırlık, şirketin kendi piyasa değerinin S&P 500 endeksinin toplam piyasa değerine bölünmesiyle hesaplanır. Büyük piyasa değerine sahip şirketlerin daha küçük değere sahip şirketlere oranla daha fazla ağırlığı bulunmaktadır.

Nikkei 225 Endeksi 

Nikkei 225, Japonya’da bulunan fiyat ağırlıklı bir endekstir. Tokyo Borsası’nda (TSE) yer alan hisseleri performanslarına göre değerlendirir. Dünyanın en büyük finans gazetesi Nihon Keizai Shimbun, Nikkei 225 Endeksini 1950 yılından bu yana hesaplamaktadır. Japon hisselerinin ilk endeksi budur ve 70 yılı aşkın bir süredir alım satım işlemleri yapılmaktadır. Nikkei 225’te, Japon Borsasında işlem gören ve büyük oranda yerel olarak yaygın 225 civarında hisse yer almaktadır.

Bileşenlerin değiştirilmesi için yıllık gözden geçirme yapılır ve seçimler sektör dengesi ve likiditeye göre gerçekleştirilir. Kullanılan hesaplama yöntemi, her bir bileşen hisse değerinin fiyat ayarlama faktörüne göre belirlenmesini sağlar. Bu sayede, fiyat ağırlıklı bu endekste piyasa hareketleri ile ilgisiz dış elementlerin etkisi ortadan kaldırılmış olur.

Ara

Risk Uyarısı: Fark Sözleşmeleri (CFD'ler), karmaşık araçlardır ve kaldıraç nedeniyle hızlı bir şekilde zarar etme konusunda yüksek risk taşırlar. Bireysel yatırımcı hesapların %75 kadarı Trade360 ile Fark Sözleşmesi (CFD) yatırımı yaptığında zarar etmiştir. Fark Sözleşmelerinin (CFD'ler) nasıl çalıştığını anlayıp anlamadığınızı ve yüksek kayıp yaşama riskini göze alıp alamayacağınızı değerlendirmeniz gerekir. 1Market olarak yatırım yapan Exelcius Prime Limited'in Birleşik Krallık'ta ikamet edenlere düzenlenmiş finansal hizmetler sunmasına izin verilmemektedir.